Reklama
  • Piątek, 11 września 2015 (13:06)

    Choroby oskrzeli i płuc

Kłopotów z oddychaniem nie można lekceważyć, bo mogą być sygnałem astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POCHP). Sprawdź, czym różnią się te schorzenia i co warto o nich wiedzieć.

Reklama

Jeśli chorujesz na astmę czy POCHP, zawsze stosuj się do zaleceń lekarza i nie przerywaj terapii na własną rękę. To prowadzi do trwałych uszkodzeń oskrzeli i płuc.

Astma: najczęściej ma podłoże alergiczne

●Przyczyny. Astma ma podłoże alergiczne. To znaczy, że może być powikłaniem nieleczonej lub źle leczonej alergii wziewnej (często przyczyną astmy są alergie na roztocza kurzu domowego, sierść i naskórek zwierząt, pyłki traw, drzew, zarodniki grzybów). Choroba ma podłoże genetyczne: zwykle dziedziczymy ją po rodzicach lub dziadkach.

Tylko 25 proc. przypadków astmy wywołują przewlekłe infekcje układu oddechowego, jest to tzw. astma niealergiczna.

●Objawy. Najczęściej występują: przewlekły kaszel, najbardziej dokuczliwy nocą i rankiem, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, opisywany jako „zaciskająca się obręcz” albo „ciężar na piersi”, brak powietrza, uczucie, że każdy oddech wymaga dużego wysiłku, że nie można „wypchnąć” powietrza z płuc, duszności nasilające się w trakcie wysiłku.

Uwaga! Chorzy na astmę nie muszą mieć wszystkich wyżej wymienionych objawów.

●Mechanizm choroby. U źródła astmy leży przewlekły stan zapalny dróg oddechowych (oskrzeli i oskrzelików), a także tzw. nadreaktywność oskrzeli. Sprawia ona, że kurczą się one nadmiernie w odpowiedzi na rozmaite bodźce (np. pyłki, zimne powietrze), które u osób zdrowych nie wywołują żadnej reakcji.

Ważne! Skurcz oskrzeli w astmie jest odwracalny – po zastosowaniu odpowiednich leków albo nawet samoistnie (po niedługim czasie) wracają one do stanu wyjściowego.

●Diagnoza. Niezbędne są badania, w tym najważniejsze – spirometria. Część z nich może zlecić lekarz pierwszego kontaktu (np. RTG klatki piersiowej). Na ich podstawie, skieruje nas do specjalisty: alergologa lub pulmunologa.

●Leczenie. Astmę leczy się z pomocą glikokortykosteroidów podawanych wziewnie (przez inhalator). Z astmą można normalnie żyć, pod warunkiem że regularnie przyjmujemy leki w zaleconych dawkach.

POCHP: dotkliwe konsekwencje nałogu

●Przyczyny. POCHP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc występuje głównie u wieloletnich palaczy tytoniu (czynnych lub biernych). Stanowią oni 90 proc. przypadków. Schorzenie rozwija się u osób powyżej 40. roku życia.

●Objawy. Mogą być identyczne jak u astmatyków, czyli: przewlekły kaszel, najbardziej dokuczliwy nocą i rankiem, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, brak powietrza, uczucie, że każdy oddech wymaga dużego wysiłku, że nie można „wypchnąć” powietrza z płuc, a zwłaszcza duszności nasilające się w trakcie wysiłku.

●Mechanizm choroby. Tak jak w astmie, źródłem choroby jest przewlekły stan zapalny dróg oddechowych. W POCHP dotyczy on oskrzelików i samego miąższu płuc. Ich uszkodzenie (zjawisko rozedmy) prowadzi do tego, że z płuc do krwi trafia mniej tlenu, zaś z organizmu trudniej jest usunąć dwutlenek węgla.

W tej chorobie dochodzi też do podrażnienia większych oskrzeli. Wydzielają one zbyt duże ilości śluzu, który „zatyka” drogi oddechowe, co wraz z towarzyszącym zapaleniem błony śluzowej oskrzeli, zwiększa opór dla przepływającego powietrza. W rezultacie dochodzi do tzw. pułapki powietrznej: chory w trakcie wysiłku fizycznego oddycha coraz szybciej, bo zwiększa się zapotrzebowanie organizmu na tlen. Kolejne szybkie wdechy zwiększają ilość powietrza zatrzymanego w płucach, zmniejszając ilość miejsca na następny wdech.

●Diagnoza. Lekarz pierwszego kontaktu zleci podstawowe badania i skieruje do pulmunologa. Uwaga! W POCHP mierzona podczas spirometrii obturacja (zwężenie oskrzeli) narasta wraz z rozwojem choroby i zwykle jest nieodwracalna (w astmie wynik spirometrii jest prawidłowy między napadami).

●Leczenie. O ile leczenie astmy pozwala normalnie funkcjonować, terapia POCHP jedynie zmniejsza nasilenie objawów. Pacjentom zaleca się leki rozszerzające oskrzela (beta-2-mimetyki) łagodzące duszność i steroidy wziewne zmniejszające stan zapalny. Ważne jest ich regularne przyjmowanie.

Ważne zasady na co dzień

Astma

●Unikaj czynników wywołujących napad duszności. Nie otwieraj okien w domu ani w samochodzie w wietrzne dni, kiedy występuje wysokie stężenie pyłków w powietrzu. Włączaj recyrkulację powietrza w samochodzie, poproś, by nie palono w twojej obecności.

Jeśli jesteś uczulona na roztocza kurzu, używaj antyalergicznych pokrowców na poduszki, materace i kołdry.

●Nie unikaj aktywności fizycznej. Wszyscy specjaliści zalecają, aby w astmie regularnie ćwiczyć, przynajmniej trzy razy w tygodniu po pół godziny. Najlepsze są tzw. ćwiczenia aerobowe: spacery, jazda na rowerze. Trzeba jednak skonsultować się z lekarzem, który doradzi, jak zapobiegać dusznościom w trakcie ćwiczeń.

POCHP

●Koniecznie przestań palić. Przewlekły stan zapalny uszkadza nabłonek oskrzeli, a dym tytoniowy wpływa drażniąco na i tak podrażnione drogi oddechowe, nasilając ich skurcz. Sprzyja też przerostowi znajdujących się w ścianie oskrzeli gruczołów, co wywołuje nadprodukcję śluzu.

●Stosuj „toaletę drzewa oskrzelowego”. Ma na celu oczyszczenie oskrzeli z zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny. Kaszel można prowokować, wymawiając literę „r” lub „h”, a także pokasłując podczas szybkiego wydechu.

Kaszel powinien być wykonywany w „pozycji woźnicy”: z głową pochyloną do przodu. Warto też poprosić drugą osobę o trzy kilkuminutowe serie oklepywania pleców (co rano).

Na czym polega spirometria?

Badanie ocenia objętość powietrza wydychanego i wdychanego do płuc.

✔Pacjent oddycha przez ustnik połączony rurką z aparatem spirometrycznym. Wcześniej musi wykonać kilka głębokich oddechów, potem wziąć bardzo głęboki wdech i po przyłożeniu ust do ustnika wydmuchać cały zapas powietrza zawartego w płucach.

Rehabilitacja oddechowa

Ćwiczenia sprawią, że wzmocnimy siłę mięśni oddechowych, a to one pozwalają nam lepiej oddychać.

✔Oddychanie przez „zasznurowane usta”. Polega na powolnym wydechu przez ułożone jak do gwizdania lub przymknięte wargi, z jednoczesnym wciąganiem brzucha i unikaniem parcia. Do prawidłowego wykonania tego ćwiczenia przyda się zapalona świeca ustawiona przed ustami. Pozwoli ona kontrolować siłę i sposób wydechu.

✔Dmuchanie przez rurkę do butelki wypełnionej w 2/3 wodą. Ponieważ opór stawiany przez wodę wymaga uaktywnienia dodatkowych mięśni oddechowych klatki piersiowej, poprawia się ich sprawność.

Uwaga! Przed ćwiczeniami rozluźnijmy klatkę piersiową wykonując skłony tułowia.

Konsultacja: lek. med. Grzegorz Prasałek, internista, reumatolog

Naj

Zobacz również

  • Kuracja była skuteczna? Poradźcie, jak to zrobić! Czekamy na Wasze sprawdzone sposoby leczenia Katar, kaszel i drapanie w gardle zwykle kojarzymy z częstymi o tej porze roku infekcjami. Objawy te... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.